Sztuczne światło

W przypadku światła sztucznego kontrast zależy w znacznym stopniu od kształtu i rodzaju reflektora i – lub – użytego ekranu rozpraszającego. Stosując tę samą lampę można uzyskać oświetlenie dość kontrastowe albo mniej lub więcej rozproszone. Aby skutecznie rozproszyć światło i uzyskać miękkie cienie, trzeba powiększyć powierzchnię świecącą jego źródła. Ekran rozpraszający tej samej wielkości co reflektor, umieszczony bezpośrednio przed lampą, nie powiększa jej efektywnej wielkości, lecz tylko zmniejsza jasność. Żeby ekran mógł działać, musi on być większy od reflektora i musi być usytuowany w takiej odległości od niego, aby był całkowicie oświetlony. Następujące połączenia lampy, reflektora i ekranu rozpraszającego dają oświetlenia różne pod względem kontrastowości, zaczynając od dość kontrastowych, przez mniej kontrastowe – dzięki zwiększeniu powierzchni świecącej-aż do praktycznie bezcieniowych: 1. Lampa fotograficzna bez reflektora, 2. z małym, głębokim i wąskim reflektorem, 3. z małym, płaskim reflektorem, 4. z reflektorem średniej wielkości, 5. z dużym, płaskim reflektorem, 6. z dużym, płaskim reflektorem, zaopatrzonym w duży ekran rozpraszający, umieszczony 15 do 25 cm przed nim, 7. z dużym, płaskim reflektorem, 60 cm za ekranem rozpraszającym, zrobionym z arkusza kalki kreślarskiej o wymiarach 100×100 cm.

Światło bezpośrednie

Pod tym określeniem rozumiemy światło, które nie uległo odbiciu ani przefiltrowaniu lub rozproszeniu, ani jakiejkolwiek innej zmianie od momentu jego wypromieniowania przez źródło światła. Dlatego też jego skład widmowy jest stały i identyczny jak samego źródła. Tak na przykład światło bezpośrednie wysyłane przez palnik lampy błyskowej wyładowczej ma stale taki sam skład i dlatego wyniki jego stosowania można z góry przewidzieć, jeśli chodzi o oddanie barw na zdjęciach. Jeśli jednak skierujemy jego błysk na sufit, a więc użyjemy światła odbitego, to w przypadku innej barwy sufitu niż czysto biała-skład widmowy ulegnie zmianie. Wynik: barwa obiektu się zmieni i przezrocze będzie miało dominantę barwną. Normalnie bezpośrednie światło nie powinno padać na obiektyw, bo powoduje to powstawanie plam świetlnych i odblasków na błonie. Aby tego uniknąć, trzeba uważać, by źródło światła nie znalazło się w polu widzenia obiektywu ani nawet – choć na zewnątrz – zbyt blisko granic tego pola. Naturalnie stosujemy w tym celu skuteczną osłonę przeciwsłoneczną, a w jej braku możemy użyć ręki lub jakiegokolwiek poręcznego przedmiotu, aby w razie potrzeby rzucić cień na obiektyw w czasie ekspozycji.

Aureola i rozświetlenie

Według reguł akademickich są to błędy, których należy unikać. Jednak w myśl współczesnych pojęć twórczych te niegdysiejsze „błędy” mogą się stać efektownymi środkami wyrazu, jeśli ich użyjemy we właściwym miejscu, aby w sposób graficzny przedstawić promieniowanie bezpośrednio widocznego światła. Jakkolwiek w rzeczywistości nie występują, aureola i rozświetlenie odpowiadają przecież w dużym stopniu wrażeniu, jakie odnosimy spoglądając na silne źródło światła: doznajemy przy tym częściowego olśnienia, widzimy plamy przed oczami, przedmioty dostrzegamy jak przez mgłę, a cały obraz wydaje się rozpływać w morzu światła. Chcąc przedstawić takie wrażenia wizualnie, nie powinniśmy się wzdragać przed fotografowaniem wprost w kierunku światła – i wykorzystaniem uzyskanych zdjęć. Wyniki będą zależały od rodzaju i intensywności światła, usytuowania jego źródła na zdjęciu, konstrukcji obiektywu, wielkości otworu przysłony i czasu naświetlania. Jeśli przed obiektywem umieścimy kawałek zwykłej siatki z cienkiego drutu miedzianego, to punktowe źródła światła (na przykład latarnie uliczne w nocy) zamienią się w czteroramienne gwiazdy. Chcąc otrzymać gwiazdy ośmioramienne, stosujemy dwie takie siatki obrócone względem siebie o 45°. Wielkość tych gwiazd rośnie wraz z ekspozycją. Ponieważ ekran tego rodzaju działa jednocześnie jak siatka dyfrakcyjna, a więc zmiękcza rysunek, obraz traci na ostrości. Powstająca przy tym nieostrość nie ma zresztą zwykle znaczenia w przypadku zdjęć, do jakich stosuje się takie akcesoria: romantycznych zdjęć kobiet w technice high-key i nocnych zdjęć wielkomiejskich ulic, gdzie oddanie nastroju jest ważniejsze od dokumentalnej ścisłości przekazu.

Nasadki zmiękczające

Nasadka zmiękczająca nałożona na obiektyw zmienia obraz w sposób selektywny: na jasne partie wpływa mocniej niż na ciemniejsze. Jeżeli na przykład zrobimy zdjęcie odblasków słońca na wodzie przy użyciu takiej nasadki, to każdy punkt świetlny będzie otoczony aureolą, podczas gdy wygląd reszty obrazu pozostanie mniej więcej normalny. Podobna aureola roztoczy się dokoła błyszczących klejnotów, odbłysków światła na włosach i sylwetek przedmiotów fotografowanych pod światło. Najlepszy efekt uzyskuje się w przypadku motywów oświetlonych bardzo kontrastowo, wykazujących jaskrawe punkty świetlne; tam gdzie brak takich punktów, odblasków i bezpośredniego światła – działanie nasadki zmiękczającej rozczarowuje. Podobnie, ale wyraźniejsze i bardziej niezwykłe efekty daje obiektyw Imagon firmy Rodenstock, z przestawialną przysłoną otworkową, która umożliwia regulowanie stopnia zmiękczenia obrazu w zależności od rodzaju obiektu i celu zdjęcia. Punktowe źródła światła i małe jaskrawe punkty świetlne ukazują się na przykład w formie, którą można by nazwać „kwiatami świetlnymi”. Ten typ obiektywu, nadający się szczególnie do portretów kobiecych typu malarskiego – ale poza tym nieco ograniczony w swych zastosowaniach-produkowany jest w wersjach przeznaczonych do aparatów 6×6 cm i większych.

Światło odbite i przefiltrowane

W przeciwieństwie do tożsamości składu widmowego światła bezpośredniego i jego źródła, skład – czyli „barwa” – światła, które uległo odbiciu, przefiltrowaniu, rozproszeniu czy jakiejkolwiek innej przemianie na swej drodze, różni się od składu pierwotnego. Jeśli na przykład płaszczyzna odbicia jest niebieska, to i światło odbite od niej będzie niebieskie, choćby światło padające na nią mogło – z punktu widzenia błony barwnej -uchodzić za „białe”. Podobny efekt obserwujemy, gdy białe światło przechodzi przez kolorowy ośrodek. Przykład: światło w lesie, w cieniu wielkiego drzewa, będzie zawsze mniej lub bardziej zielone w wyniku odbicia i filtracji przez zielone listowie. A barwa światła słonecznego zmienia się wraz z pozycją słońca na niebie, ponieważ przy wysokiej pozycji droga promieni w atmosferze jest krótsza niż o zachodzie. Wynika stąd, że w południe światło słoneczne ulega słabszemu rozproszeniu, niż na krótko przed zachodem, co tłumaczy zmianę jego składu w ciągu dnia. Tak zabarwione światło jest często przyczyną niespodziewanego wystąpienia dominanty barwnej na przezroczach. Fotografujący był przekonany, że pracuje przy świetle ściśle określonego rodzaju i nie wziął pod uwagę możliwości, iż światło mogło ulec zmianie na swej drodze.

Fotografia zdjecia krajobrazow czym jest barwa jasnosc jasnosc we wnetrzach naturalnosc o 2 lista rozrywkowa cechy niefotogenicznosci nieporzadek i chaos nieprawidlowe swiatlo falszerstwo jak widziec fotograficznie rzeczywistosc o 3 lista rozrywkowa o 2 jak ksztaltowac obraz fotograficzny jak korzystac z energii elektrycznej przerwanie obwodu barwa przezroczy jak eksponowac przy swietle sztucznym o 4 lista rozrywkowa o 3 lampa blyskowa swiatlo decyduje o nastroju obrazu swiatlo wplywa na efekt swiatlocienia funkcja cienia cien jako forma o 5 lista rozrywkowa o 4 przerysowanie perspektywiczne obiektu papiery barwne wywolywanie swiatlo lampy przebieg pracy o 6 lista rozrywkowa o 5 praktyka powiekszania jak przechowywac chemikalia wywolywacze jak przygotowywac roztwory etykiety o 7 lista rozrywkowa o 6 woda do roztworow temperatura kapieli stezenie roztworow widzenie fotograficzne widzenie oka o 8 lista rozrywkowa o 7 reakcja oka czego nie widzi oko lustrzanki cechy fotogenicznosci pojecie cech fotogenicznosci o 9 lista rozrywkowa o 8 niedoskonale zdjecia niepewnosc poczatkujacego pojecie symbolu fotograficznego potrzeba sterowania podejscie do obiektu o 10 lista rozrywkowa o 9 ujecie cele ujec kierunek swiatla kontrast oswietlenia o 11 lista rozrywkowa o 10 sztuczne swiatlo swiatlo bezposrednie aureola i rozswietlenie nasadki zmiekczajace swiatlo odbite i przefiltrowane o 12 lista rozrywkowa o 11 stosowanie swiatla odbitego swiatlo dzienne zabarwione swiatlo niebieskie swiatlo swiatlo sztuczne o 13 lista rozrywkowa o 12 instrumenty astronomiczne lunety aparaty lunety i teleskopy pola gwiezdne o 14 lista rozrywkowa o 13 mglawice slonce i planety kontrast fazowy zywe preparaty mikroskopia interferencyjna o 15 lista rozrywkowa o 14 mikroskopia elektronowa skanowanie synchronizacja fotografia ultraszybka oswietlenie blyskowe o 16 lista rozrywkowa o 15 zrodla swiatla krotkie blyski szybkie fotografie urzadzenia synchronizujace materialy zdjeciowe lista rozrywkowa o 16