Cechy niefotogeniczności

15Czasami w toku nauczania ważniejsze mogą być wskazówki, jak czegoś nie robić, niż jak robić. Dotyczy to również cech fotogeniczności, bo często łatwiej jest określić motyw, sytuację czy technikę pozbawioną tych cech, niż niedwuznacznie stwierdzić, które z nich takie cechy wykazują. Poniżej podaję przegląd motywów, praktycznych uwarunkowań i technik, które moim zdaniem są niefotogeniczne, zwykle prowadzą do niezadowalających zdjęć i dlatego należy ich unikać. Ckliwość i nieciekawy obiekt to prawdopodobnie dwie najczęstsze przyczyny powstawania bezwartościowych zdjęć. Wyeliminować je można tylko poprzez zdrowy rozsądek i samokontrolę ze strony fotografującego. Inny często popełniany błąd polega na tym, że pozwalamy cieniowi obiektu padać na tło. Szczególnie brzydko to wygląda, gdy używamy kilku lamp i cienie padające od nich się krzyżują. Próby naprawienia tego błędu przez zastosowanie dodatkowych lamp, które mają „rozświetlać” cienie, na ogół pogarszają jeszcze sprawę, bo powstają wtedy nowe cienie. Jedyną drogę, prowadzącą do uniknięcia tego błędu, stanowi usytuowanie obiektu w dostatecznej odległości od tła.

Nieporządek i chaos

14Nieporządek i chaos wysuwają się na czoło spośród cech niefotogeniczności. Nie trzeba zapominać, że aparat pokazuje wszystko, co leży w polu jego widzenia, podczas gdy fotografujący jest zwykle zainteresowany tylko pewnymi aspektami lub częściami motywu czy sceny, a wszystko inne uważa za zbędne i odwracające uwagę, bez względu na to, jakie cele przyświecają mu przy wykonywaniu zdjęcia. Obrazy przeładowane rzeczami nieistotnymi stają się chaotyczne i nieefektowne. Niekorzystne tło jest jednym z najczęstszych błędów, które rujnują udane skądinąd zdjęcia. W szczególności: należy unikać drutów telefonicznych i przewodów napowietrznych przecinających niebo; słupów i masztów, drzew i gałęzi, przeszkadzających w kompozycji obrazu; jasnych plam nieba, otoczonych ciemnym listowiem; nieostro odwzorowanych obiektów w jaskrawych barwach, odwracających uwagę od właściwego motywu; plam i barw tak dalece przypominających obiekt, że się z nim zlewają wizualnie i wtapiają go w tło; niezwykle kontrastowego, „niespokojnego” i „krzykliwego” tła. Również tło o jaskrawej barwie jest nieodpowiednie, zwłaszcza w połączeniu z obiektami o subtelnej kolorystyce, jak biżuteria, ceramika, muszle itd. albo kobiece akty. Często wydaje się, jakby fotografujący, mając do czynienia z obiektem pozbawionym jaskrawych kolorów, próbował „poprawić” obraz przez dodanie tła o krzyczących barwach, co stanowi praktykę, powodującą naturalnie odwrotny skutek: zniszczenie efektu właściwego samemu obiektowi.

Nieprawidłowe światło

13Szkaradne cienie na zdjęciach charakteryzują prace początkujących amatorów. Zwłaszcza trzeba unikać: własnego cienia widocznego na obrazie; padającego na tło cienia obiektu (chyba że cień taki wiąże się z kompozycją obrazu); ostrych cieni na twarzy, przede wszystkim dokoła oczu, pod nosem i brodą; przy zdjęciach wnętrz – krzyżujących się cieni, pochodzących od kilku źródeł światła. Z reguły powinniśmy-pomijając oświetlenie rozjaśniające np. tło – przekładać pojedyncze źródło światła nad oświetlenie dwoma lampami, a to z kolei jest lepsze niż trzy lampy lub więcej, ponieważ niebezpieczeństwo niespokojnego oświetlenia, cieni nakładających się na siebie i cieni padających w różnych kierunkach (jeden z najbardziej uprzykrzonych błędów fotograficznych) rośnie wraz z liczbą źródeł światła. W słoneczne dni w plenerze kontrasty są często tak duże, że przy zdjęciach z bliska cienie stają się zbyt ciemne, jeśli ich nie rozjaśnimy. Jednakże przy nieumiejętnym rozjaśnianiu powstają nowe, nakładające się cienie albo miejsca zacienione stają się za jasne. Obydwa błędy spotyka się może dlatego, że producenci lamp błyskowych często pokazują w swojej reklamie takie nadmiernie rozjaśnione zdjęcia jako przykłady godne naśladowania. „Rozjaśnianie” rozpropagowano tak dalece, iż niektórzy fotografujący jak gdyby zapomnieli, że zdjęcia w plenerze można wykonywać także bez użycia lampy błyskowej. Niewłaściwie zastosowane oświetlenie rozjaśniające psuje nastrój charakterystyczny dla danego motywu.

Fałszerstwo

12Fałszerstwo prowadzi do złych zdjęć. Pod „fałszerstwem” rozumiem zafałszowanie prawdziwości obiektu, sytuacji lub zdarzenia. Najlepiej znanym przykładem są „zdjęcia plenerowe” w studio. Obojętne, jak znakomicie wyposażony i jak zręczny będzie fotograf, zawsze dostrzeżemy na zdjęciu coś, po czym rozpoznamy falsyfikat: daleki plan nie ma głębi; cienie nakładają się na siebie: cienie są tak dobrze rozjaśnione, że zdradza to użycie sztucznego światła; włosy są zbyt ładnie ufryzowane; ubranie bez jednej fałdki, rekwizyty prosto z magazynu, cała sceneria zbyt doskonała. Wszystko razem składa się na to, aby zniszczyć ten powiew rzeczywistości i życia, który powinien się przejawiać w obrazie. Na prawdziwych zdjęciach plenerowych światło pada tylko z jednego kierunku, w słoneczne dni cienie są mocne, ludzie potargani przez wiatr, a perfekcja nieosiągalna. Fałszerstwo obejmuje też, moim zdaniem, korzystanie z usług zawodowych modeli, poprzebieranych za lekarzy, mamki, fotografów, robotników itd., którzy na zdjęciu w sposób widoczny nie są tym, kim być powinni. Zdradzają to zbyt ładnie wypielęgnowane ręce, za długie paznokcie, zbyt wspaniale ułożone włosy i pozy nie odpowiadające rzeczywistym sytuacjom. Wyszkolone oko dostrzega to od razu i nie akceptuje takiego zdjęcia, rozpoznając w nim falsyfikat.

Jak widzieć fotograficznie rzeczywistość

11Aby skutecznie zamknąć lukę między widzeniem ludzkim i fotograficznym, trzeba się nauczyć patrzeć tak, jak „patrzy” aparat. Musimy się więc zapoznać z zasadami widzenia fotograficznego, aby-odwrotnie – umieć zastosować aparat do tworzenia obrazów, które wprawdzie powstają mechanicznie środkami właściwymi fotografii, ale mimo to ukazują motyw w taki sposób, w jaki go widzą ludzie. Aby to osiągnąć, fotografujący musi wyłączyć wszystkie swoje zmysły prócz wzroku. Tak np. człowiek jest dla aparatu zbiorem jaśniejszych i ciemniejszych plam, z których każda wykazuje pewną określoną barwę i fakturę. Talerz jest owalnym kształtem o pewnej barwie i jasności albo też kołem, jeśli aparat widzi go wprost z góry. Budynek stanowi kompozycję form prostokątnych i trapezowych, różniących się fakturą i barwą. I tak dalej. Nie ma w tym wszystkim uczucia, myśli, znaczenia ani wartości, chyba że mówimy o wartościach graficznych formy, barwy, faktury, jasności i ciemności, nie ma głębi ani perspektywy, tylko jednooczna projekcja rzeczywistości na powierzchnię błony czy papieru, sąsiedztwo kształtów dwuwymiarowych, brak ruchu i życia, tylko ostrość, nieostrość i rozmazanie, nie ma promieniującego światła, jedynie biel papieru albo ekranu projekcyjnego.

Fotografia zdjecia krajobrazow czym jest barwa jasnosc jasnosc we wnetrzach naturalnosc o 2 lista rozrywkowa cechy niefotogenicznosci nieporzadek i chaos nieprawidlowe swiatlo falszerstwo jak widziec fotograficznie rzeczywistosc o 3 lista rozrywkowa o 2 jak ksztaltowac obraz fotograficzny jak korzystac z energii elektrycznej przerwanie obwodu barwa przezroczy jak eksponowac przy swietle sztucznym o 4 lista rozrywkowa o 3 lampa blyskowa swiatlo decyduje o nastroju obrazu swiatlo wplywa na efekt swiatlocienia funkcja cienia cien jako forma o 5 lista rozrywkowa o 4 przerysowanie perspektywiczne obiektu papiery barwne wywolywanie swiatlo lampy przebieg pracy o 6 lista rozrywkowa o 5 praktyka powiekszania jak przechowywac chemikalia wywolywacze jak przygotowywac roztwory etykiety o 7 lista rozrywkowa o 6 woda do roztworow temperatura kapieli stezenie roztworow widzenie fotograficzne widzenie oka o 8 lista rozrywkowa o 7 reakcja oka czego nie widzi oko lustrzanki cechy fotogenicznosci pojecie cech fotogenicznosci o 9 lista rozrywkowa o 8 niedoskonale zdjecia niepewnosc poczatkujacego pojecie symbolu fotograficznego potrzeba sterowania podejscie do obiektu o 10 lista rozrywkowa o 9 ujecie cele ujec kierunek swiatla kontrast oswietlenia o 11 lista rozrywkowa o 10 sztuczne swiatlo swiatlo bezposrednie aureola i rozswietlenie nasadki zmiekczajace swiatlo odbite i przefiltrowane o 12 lista rozrywkowa o 11 stosowanie swiatla odbitego swiatlo dzienne zabarwione swiatlo niebieskie swiatlo swiatlo sztuczne o 13 lista rozrywkowa o 12 instrumenty astronomiczne lunety aparaty lunety i teleskopy pola gwiezdne o 14 lista rozrywkowa o 13 mglawice slonce i planety kontrast fazowy zywe preparaty mikroskopia interferencyjna o 15 lista rozrywkowa o 14 mikroskopia elektronowa skanowanie synchronizacja fotografia ultraszybka oswietlenie blyskowe o 16 lista rozrywkowa o 15 zrodla swiatla krotkie blyski szybkie fotografie urzadzenia synchronizujace materialy zdjeciowe lista rozrywkowa o 16