Niedoskonałe zdjęcia

Nic dziwnego, że tak wiele zdjęć wydaje się nam „niedoskonałymi”, rozczarowuje, nie wywiera żadnego wrażenia i wręcz nudzi… Aby wyrównać braki właściwe medium fotograficznemu, te cechy obiektu, których nie można oddać bezpośrednio, wyrażają fotografowie w formie symbolicznej. Tak na przykład możliwe jest bezpośrednie oddanie barw, ale już nie ruchu. Ostry obraz jadącego samochodu niczym się nie różni od takiegoż wizerunku stojącego pojazdu-na zdjęciu takim brak wrażenia ruchu, może najważniejszej cechy obiektu tego rodzaju – co stanowi dobry przykład „kłamstwa popełnianego przez aparat”… Zresztą w tym przypadku nie wszystko jeszcze jest stracone, bo ruch można zaznaczyć w formie symbolicznej, mianowicie naświetlając zdjęcie przez czas nieco dłuższy od czasu umożliwiającego ostre odwzorowanie ruchomego obiektu. Trzeba przedstawić samochód trochę nieostro, akurat na tyle, żeby można było odgadnąć jego ruch. To rozmazanie konturów stanowi jeden z fotograficznych symboli ruchu. Głębia należy również do tych cech motywu, których nie można oddać bezpośrednio na płaszczyźnie zdjęcia. Jednak biegły w swej sztuce fotograf potrafi wyczarować na zdjęciu iluzję głębi za pomocą „perspektywy”-linii pozornie zbieżnych, a w rzeczywistości równoległych, skrótów, pomniejszeń, przysłaniania jednych przedmiotów przez drugie, świateł i cieni oraz innych „symboli głębi”.

Niepewność początkującego

Brak poczucia pewności u początkującego pojawia się w ten sposób, że odnosi się on do modela z nienaturalnym zadufaniem (ogarnąwszy go jednym spojrzeniem), ustawia swój sprzęt, naświetla – raz – i rzuciwszy słowo „załatwione” efektownie się wycofuje. W przeciwieństwie do tego, doświadczony fotograf pracuje zupełnie inaczej. Jest on świadomy licznych możliwości, spośród których może wybierać, studiuje więc najpierw swego modela z różnych punktów widzenia i ze wszystkich stron, z bliska i z daleka. Żeby uzyskać widok z góry czy z dołu nie unika wspinania się na wyższe stanowisko zdjęciowe lub rozciągnięcia się na ziemi, nie zważając, czy będzie przy tym wyglądał wytwornie czy śmiesznie, bo w myślach koncentruje się całkowicie na jak najlepszym wykorzystaniu możliwości, które daje swobodny wybór. Z tego samego powodu nie zadowala się on nigdy wykonaniem pojedynczego zdjęcia, tylko fotografuje tak długo, jak to uważa za potrzebne, wiedząc, że pierwsze zdjęcie bardzo rzadko daje w wyniku najlepszy obraz. Im dłużej pracuje ze swym modelem, tym więcej widzi, tym intensywniej działają bodźce wizualne.

Pojęcie symbolu fotograficznego

Fotografia jest mową obrazów i opiera się na symbolach, jak wszystkie środki przekazu. Wspomniałem już, że na przykład głębię można przedstawić na zdjęciu tylko w sposób symboliczny, na przykład pozorną zbieżnością linii w rzeczywistości równoległych, zmniejszeniem, skrótem perspektywicznym, wzajemnym przysłanianiem się przedmiotów, światłem i cieniem oraz innymi środkami graficznymi, które stwarzają wrażenie głębi. Niestety, większość fotografów tak się przyzwyczaiła do tego symbolizmu obrazowego, że już w ogóle nie zdaje sobie sprawy z jego istnienia, bo też i aparat „automatycznie” rejestruje wszystkie potrzebne symbole podczas dokonywania zdjęcia. Mimo to sądzę, że głębsze zrozumienie tego symbolicznego charakteru fotografii może każdemu poważnemu fotografowi wyjść tylko na dobre. Głównie dlatego, że myślenie wyrazami symbolicznymi zakłada myślenie o motywie i jego cechach szczególnych w kategoriach fotograficznych form wyrazu i ich specjalnych właściwości, jak światłocień, barwa, kontrast, perspektywa, ostrość, nieostrość i tak dalej, a więc myślenie w taki sposób, w jaki dobry fotograf widzi swój obiekt: fotograficznie.

Potrzeba sterowania

Środki i technika fotografii są dziś w tak wysokim stopniu udoskonalone, że nawet kompletny żółtodziób miałby trudności z takim przedstawieniem motywu, żeby go nie można było rozpoznać na zdjęciu. Ale między zdjęciem rozpoznawalnym i zdjęciem pełnym wyrazu jest wielka różnica. Zdjęcie, na którym obiekt da się tylko rozpoznać, może wystarczać do niektórych celów, lecz zazwyczaj ani nie pozostawi ono trwałego wrażenia, ani nie pobudzi refleksji. O różnicy między tym rodzajem zdjęć i dziełami wywierającymi wrażenie – takimi, które się pamięta! – stanowi jednak w znacznej mierze stopień, w jakim fotograf steruje swoimi środkami wyrazu. Niestety, w dziedzinie fotografii słowo „sterowanie” jest często fałszywie rozumiane, mianowicie tak, jakby miało dotyczyć fałszerstwa, dokonywanego za pomocą retuszu lub innych niewłaściwych środków albo dawnych „malarskich” procesów pozytywowych. Nie muszę zapewniać, że nie mam tu nigdy na myśli takich ani podobnych pojęć. Kiedy mówię poniżej o sterowaniu, to mam na myśli jego znaczenie dosłowne: zdolność i umiejętność wyboru takich środków i technik odwzorowania fotograficznego, które najlepiej posłużą do wypełnienia danego zadania.

Podejście do obiektu

Skoro już fotograf podjął decyzję co do tego, który obiekt spośród wielu możliwych wybiera jako temat zdjęcia, to następnie musi rozstrzygnąć sprawę jego przedstawienia. Rozstrzygnięcie to składa się z dwóch etapów: ujęcia przedmiotu i jego odwzorowania. Pierwszy etap rozgrywa się w umyśle fotografującego, drugi wynika z fizycznych uwarunkowań procesu zdjęciowego. Ujęcie obiektu jest sprawą strategii fotografa: przygotowuje on plan wykonania zdjęcia uwzględniający wszystkie odnośne czynniki: naturę obiektu, ze zwróceniem szczególnej uwagi na jego cechy charakterystyczne, cel, któremu zdjęcie ma służyć, i rozporządzalne środki fotograficzne. I znowu fotografujący staje przed wyborem: mianowicie między przekładem dosłownym i swobodnym, tzn. między odwzorowaniem ilustracyjno-dokumentalnym i twórczo-interpretacyjnym. Różnica między tymi dwoma sposobami odwzorowania jest w istocie różnicą między faktem a doznaniem. Gdybyśmy przeprowadzili paralelę między mową obrazów i mową słów, to można powiedzieć, że fotografów przedstawiających rzeczywistość w sposób ilustracyjno-dokumentalny należałoby przyrównać do dziennikarzy, natomiast twórczo-interpretujących do powieściopisarzy albo poetów.

Fotografia zdjecia krajobrazow czym jest barwa jasnosc jasnosc we wnetrzach naturalnosc o 2 lista rozrywkowa cechy niefotogenicznosci nieporzadek i chaos nieprawidlowe swiatlo falszerstwo jak widziec fotograficznie rzeczywistosc o 3 lista rozrywkowa o 2 jak ksztaltowac obraz fotograficzny jak korzystac z energii elektrycznej przerwanie obwodu barwa przezroczy jak eksponowac przy swietle sztucznym o 4 lista rozrywkowa o 3 lampa blyskowa swiatlo decyduje o nastroju obrazu swiatlo wplywa na efekt swiatlocienia funkcja cienia cien jako forma o 5 lista rozrywkowa o 4 przerysowanie perspektywiczne obiektu papiery barwne wywolywanie swiatlo lampy przebieg pracy o 6 lista rozrywkowa o 5 praktyka powiekszania jak przechowywac chemikalia wywolywacze jak przygotowywac roztwory etykiety o 7 lista rozrywkowa o 6 woda do roztworow temperatura kapieli stezenie roztworow widzenie fotograficzne widzenie oka o 8 lista rozrywkowa o 7 reakcja oka czego nie widzi oko lustrzanki cechy fotogenicznosci pojecie cech fotogenicznosci o 9 lista rozrywkowa o 8 niedoskonale zdjecia niepewnosc poczatkujacego pojecie symbolu fotograficznego potrzeba sterowania podejscie do obiektu o 10 lista rozrywkowa o 9 ujecie cele ujec kierunek swiatla kontrast oswietlenia o 11 lista rozrywkowa o 10 sztuczne swiatlo swiatlo bezposrednie aureola i rozswietlenie nasadki zmiekczajace swiatlo odbite i przefiltrowane o 12 lista rozrywkowa o 11 stosowanie swiatla odbitego swiatlo dzienne zabarwione swiatlo niebieskie swiatlo swiatlo sztuczne o 13 lista rozrywkowa o 12 instrumenty astronomiczne lunety aparaty lunety i teleskopy pola gwiezdne o 14 lista rozrywkowa o 13 mglawice slonce i planety kontrast fazowy zywe preparaty mikroskopia interferencyjna o 15 lista rozrywkowa o 14 mikroskopia elektronowa skanowanie synchronizacja fotografia ultraszybka oswietlenie blyskowe o 16 lista rozrywkowa o 15 zrodla swiatla krotkie blyski szybkie fotografie urzadzenia synchronizujace materialy zdjeciowe lista rozrywkowa o 16